Als je loopbaan verder is dan je diploma
Je functioneert al jaren goed, krijgt steeds meer verantwoordelijkheid en beweegt inmiddels op een niveau dat verder gaat dan de functie waarmee je ooit bent begonnen. Toch kan bij de stap naar senior management of directie ineens weer je opleiding op tafel komen. Geen WO-diploma, geen master, niet de route die normaal gesproken bij dat niveau hoort.
Voor veel professionals van circa 35 jaar en ouder is dat relevant. Een deel van hen groeide op in een periode waarin kinderen uit migrantenfamilies vaker lager werden ingeschat en via langere onderwijsroutes hun niveau moesten bewijzen. Ze begonnen bijvoorbeeld op mavo of mbo, gingen eerder werken, studeerden later door en ontwikkelden zich verder in de praktijk. Zo ontstonden loopbanen van uitvoering naar coördinatie, leidinggeven en management.
Wat een stapelroute ook laat zien
Dat zie je terug in de cv’s van stapelaars. De route duurde langer en liep minder rechtlijnig, terwijl de ontwikkeling zelf juist veel zegt. Iemand die steeds een volgend niveau bereikt, laat leervermogen, aanpassingsvermogen en groei zien.
In organisaties telt dat vaak mee zolang iemand intern doorgroeit. Mensen kennen de resultaten, weten wat iemand aankan en hebben gezien hoe diegene zich heeft ontwikkeld. Bij een formele selectie voor een hogere functie krijgt het functieprofiel weer meer gewicht. Dan verschijnen eisen als hbo-plus, WO werk- en denkniveau of een afgeronde master.
Wanneer het verleden opnieuw gaat tellen
Daarmee kan een oude onderwijsroute opnieuw bepalend worden.
Iemand kan inmiddels twintig jaar ervaring hebben, complexe teams aansturen, strategische besluiten nemen en op directieniveau opereren. Toch kan het ontbreken van een diploma ervoor zorgen dat diegene niet door de eerste selectie komt.
Voor stapelaars is dat wrang, omdat hun loopbaan juist veel actueler bewijs bevat van hun niveau. Het diploma vertelt iets over een eerdere fase. De loopbaan daarna laat zien wat iemand inmiddels daadwerkelijk aankan.
Maak je huidige niveau zichtbaar
Voor kandidaten helpt het daarom om dat niveau expliciet te maken. Benoem niet alleen functies, maar ook verantwoordelijkheid, complexiteit, besluiten, bestuurlijke context en resultaten.
Als een opleidingseis ter sprake komt, kun je ook vragen: “Welke kwaliteit probeert u met deze opleidingseis zeker te stellen?” of: “Is het diploma voor deze functie noodzakelijk, of zoekt u vooral iemand die op dit niveau kan analyseren en besluiten?”
Beoordeel ontwikkeling, niet alleen het vertrekpunt
Voor werkgevers ligt daar een simpele vraag. Als iemand al vijftien of twintig jaar steeds meer verantwoordelijkheid heeft gekregen en aantoonbaar op een hoger niveau functioneert, hoeveel betekenis wil je dan nog geven aan het diploma waarmee die loopbaan ooit begon?
Een cv laat niet alleen zien wat iemand heeft bereikt. Het laat ook zien welke route iemand heeft moeten afleggen om daar te komen.